LABRANDA
     
 

  Zeus Labrayndos'un kutsal alanı olan Labraynda, eski Karia'da ( Güney Batı Anadolu ), bağlı olduğu Mylasa ( Milas ) şehrinin 14 km. kuzey doğusunda yer almaktadır.  Sembolü çift ağızlı balta olan Zeus Labraunda kutsal alanında en eski buluntular yaklaşık M.Ö. 700 yılına aittir. 6. ve 5. asırlarda kutsal alan, sonradan tapınak terası olarak kullanılan tek küçük bir suni düzeltiden oluşuyordu. 497' de kutsal alanda bir savaş yapılır ve Karia ordusu müttefikleri Milet'lilerle beraber Pers ordusuna yenililer.  Kutsal alandaki yapıların çoğunluğu Hekatomnid ailesi tarafından M.Ö. 4. yüzyılda yaptırılmıştır. Ünlü Moussollos da bu ailedendir. Tapınak bu dönemde en önemli devrini yaşamıştır. Maussollos ( M.Ö. 377 - 352 ) ve İdirieus ( M.Ö. 351 - 344 ) adlı satraplar zamanında burası yeni bir görünüm kazanır. 355 de Labranda' daki yıllık kurban şöleninde Maussollos kendisine yapılan bir suikast girişiminden son anda kurtulur. Olasılıkla bu mutlu kurtuluş nedeniyledir ki burada; bir dizi suni teraslar, bir veya iki giriş binası, küçük bir Dor bina ( olasılıkla çeşme binasıdır ), anıtsal merdiven, iki geniş ziyafet salonu ( andronlar ), sündürmeli yapı ( oikoi diye adlandırılır ), stoa ve etrafı sütunlu Zeus mabedi gibi geniş çaplı inşaat projeleri başlatılmıştır. M.Ö. 344'de İdrieus'un ölümüyle bu proje ve inşaat faaliyetleri son bulmuştur. Kutsal alanın Kült yeri olarak kullanılması M.S..y.y.'da meydana gelen büyük bir yangın felaketiyle sonlanmıştır.

  Zeus Tapınağı :  Tapınak Terasının batı kısmında yer alan Zeus Tapınağının ön cephesi doğuya bakar. Tapınağın ön ve arka cephelerinde altışar sütun, yanlarda ise sekizer İyonik sütun vardı. Tapınak yapılan ölçümlere göre 13.87 x 18.71 metre büyüklüğündedir.
  Labraunda’daki Zeus tapınağı ile Priene’deki Athena tapınağı arasındaki benzerliklere dayanılarak her iki tapınağın mimarının, Antik çağın yedi harikasından Bodrum’daki Mausoleum’u da inşa eden mimar Pytheos olduğu öne sürülmüştür. Pytheos’un önce Labraunda’daki tapınağı, ondan sonra da Priene’deki tapınağı inşa ettiği düşünülmektedir.

Andron (Ziyafet Yapısı ):  İdrieus tarafından MÖ 351–344 yılları arasında inşa edilmiştir. Ören yerindeki en iyi korunmuş durumda olan bu yapının güney duvarı, pronaos temelinin seviyesinden 7.90 metre yükseğe kadar ayaktadır.  12.26 metre genişliğinde ve niş dâhil 22.13 metre uzunluğundadır. Yapı, ön cephedeki alınlığın tepesine kadar toplam 10 metre yüksekliğe sahiptir. Cephesindeki duvarın 1.85 metreye ulaşan böylesi kalın inşa edilmesinin sebepleri arasında yapının depremlere karşı dayanıklılığını artırmak olabilir.

 Teras Evi :  Zeus Tapınağının güneyinde bulunan yapıdır. Bu yapının güney duvarındaki iki kapı açıklığından girilen koridordan dört ayrı odaya geçilmektedir.  Büyük ihtimal hazine dairesi veya depolama amacıyla MÖ 4. yüzyılda inşa edilmiştir. Yapının düz çatısı tapınak terasının bir parçasıydı. Görünüşe göre bu çatı Hellenistik dönemde çökmüş ve içerisi molozla dolmuştu ki, bu durum Tapınak Terasının bu kısmının statiğini olumlu yönde etkilemiş olabilir. Yapının doğudaki kapısında dar bir merdiven yukarıdaki terasa erişimi sağlıyordu; onun da sağında ikinci bir dar merdivenin izleri yer alıyor.
 Günümüzde bu yapıya çatı yapılmış olup ve kazı ekipmanı ile buluntuların saklandığı depo olarak kullanılmaktadır.

 Çeşme Yapısı :  Çeşme yapısının sade mermerden Dor üslubunda başlıklara sahip üç tane kısa sütunu vardır. Sütunlar arasında alçak bir korkuluk ve arkasında da bir su havuzu yer alır. Çeşme yapısının iki yanında uzanan istinat duvarı MÖ 4. yüzyıl işçiliğine sahiptir ama çeşme yapısı Hellenistik dönemde görülen bir tipte olup olasılıkla MÖ 2. yüzyılda eklenmiştir. Ancak istinat duvarının batı ucu, muhtemelen Hekatomnos oğulları dönemine, yani MÖ 4. yüzyıla ait merdivenin alt basamağı üzerine oturduğundan akla şöyle bir düşünce geliyor: Bu 4. yüzyıl duvarı, aslında çeşme yapısının arka duvarının da gerisindeyken buraya taşınmış olabilir. Bu durumda, çeşme yapısının neden 4. yüzyıl duvarıyla mükemmel şekilde hizalanmadığı da açıklığa kavuşmuş olur.

  Gezi Notları:   Labranda Kutsal Alanına giden yol bozuk olduğu gibi o bölgede aktif durumda olan madenlerden yük taşıyan kamyonlarla her beş dakikada bir karşılaşmanız  yolu iyice zorlaştırmaktadır.

 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
     
 
 
 
     
 
  Fotoğraflar : Mehmet Gölebatmaz - Eyyüp Gölebatmaz - Bilal Süren   2005 yılı itibari ile ekibimiz tarafından her yıl gezilmektedir 
 
 

Site tasarımı - site içindeki bilgiler ve fotoğraflar tamamen didimli.com ekip çalışması sonucunda ortaya çıkmıştır, izinsiz alıntı yapılamaz...